Historia

Jabłoniec – (nazwa niemiecka: Gablentz, łużycka: Jablońc (Jablońc pši Gasynje); w latach 1945-1947 - Jabłonka, Jabłonice). Wieś o zatartym nieco planie owalnicowym rozwiniętym i przekształconym w XIX - XX wieku. Zabudowa zagrodowa zwarta o układzie kalenicowo – szczytowym pochodzi z II połowy XIX i początku XX wieku. Podczas powierzchniowych badań archeologicznych AZP zewidencjonowano 11 stanowisk archeologicznych w większości pochodzących z czasów neolitu, kultury łużyckiej, starożytności i późnego średniowiecza.

Jabłoniec po raz pierwszy pojawia się w dokumentach źródłowych w roku 1348, jako wieś wasalna władztwa żarskiego. Dość wcześnie lenna ziemskie i czynsze we wsi zostały podzielone na dwa dobra rycerskie. Jedna część przynależeć zaczęła do lubskich dóbr zamkowych, a druga do władztwa żarskiego Bibersteinów. Obie części leżały w Dolnych Łużycach podległych Koronie Czeskiej, miały tylko dwóch niezależnych gospodarzy. Kiedy jednak w roku 1482 mocą pokoju kamienieckiego Lubsko i jego własności włączono do Brandenburgii, również Jabłoniec uległ rozpadowi na część brandenburską i łużycką.

Jabłoniec podzielony na dwie odrębne politycznie i administracyjnie jednostki zarządzany był przez dwóch niezależnych sołtysów. Nawet, gdy po 1815 roku Łużyce Dolne stały się częścią Brandenburgii i nawet, gdy parę lat później Jabłoniec w całości wszedł w skład nowo utworzonego powiatu żarskiego, stan dwuwładzy we wsi utrzymywał się i trwał aż do 1895 roku. Wieś stanowiła dwie różne gminy wiejskie: Jabłoniec N/L (Dolne Łużyce) i Jabłoniec N/M (Nowa Marchia). Do tego dochodził jeszcze obręb dworski z własnym zarządem, którego niezależność uległa likwidacji dopiero w grudniu 1927 roku.